آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
166
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
كشيده شده است . دور شهر را ديوار گلى در برگرفته است . كاشان داراى دشتى هموار و خاكى حاصلخيز است . سمت راست در دوردست طارم « 1 » يا الوند كه در آنجا چنين ناميده مىشود قرار دارد . در اين قسمت شهر از دروازه به داخل ، ميدان اسبدوانى دراز و پهنى ساختهاند كه بر آن تيرهاى چوبى گوناگون به عنوان هدف و در ميان ميدان يك چوب بيرق بلند نصب كردهاند . در قسمت چپ ميدان ، باغ زيباى شاه ديده مىشود كه دو كاخ قشنگ در آن قرار دارد ، يكى از آنها كنار خيابان و ديگرى در ميان باغ واقع شده است . كاخ اخير الذكر يكهزار در دارد كه البته پنجرهها نيز كه از ميان آن مانند در به راهروها و سرسراها مىتوان رفت حساب شده است . از اين درها همه جاى كاخ ديده مىشود ، زيرا در هر طرف ديوارهاى محوطهها كه قطرشان بيش از يك ساعد است دو در مقابل يكديگر قرار گرفته است . شاه هروقت كه به كاشان مىآيد در اين كاخ اقامت مىكند . كاشان يكى از پرجمعيتترين و مهمترين شهرهاى ايران از نظر بازرگانى است و به همين جهت علاوه بر تعداد زيادى خانهء زيبا داراى كاروانسراهاى باشكوه هم هست . بازار و ميدان شهر كه بسيار بااهميت و زيباست داراى راهروها و حجرههائى با طاق ضربى است كه بىنهايت عالى ساخته شده است ، به طورى كه نظير آن را هرگز نديديم . در كنار اهالى بومى شهر اقوام و ملل ديگرى نيز زندگى مىكنند كه از همه مهمتر هندىها هستند كه در محلهاى جداگانه به تجارت مشغولند ، استادان صنايع دستى به ويژه ابريشمبافها و بافندگان پارچههاى زربفت را در حجرههاى باز كه مىتوان آنها را هنگام بافندگى ديد مشغول كارند . كشاورزى و كشت درخت انگور ، باغدارى و غيره ، نهتنها براى رفع نياز بلكه براى بهتر ساختن زندگى انسان ، با ايجاد فرآوردههاى متنوع در اينجا ديده مىشود . من صحت ادعاى كارت رايت « 2 » انگليسى را درباره اين شهر تأييد ميكنم
--> ( 1 ) - Taurum ( 2 ) - Cartwright . « جان كارت رايت در سال 1604 ميلادى ( 1012 ه . ق ) برابر